Nghị định 336/2026/NĐ-CP: Doanh nghiệp XNK cần lưu ý gì?

Từ ngày 15/10/2026, Nghị định 336/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN. Những quy định mới tiếp tục thúc đẩy xử lý thủ tục trên môi trường điện tử, kết nối và chia sẻ dữ liệu, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động rà soát tài khoản, chữ ký số và thông tin khai báo.

Nghị định 336/2026/NĐ-CP là gì?

Ngày 22/08/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 336/2026/NĐ-CP quy định thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và Cơ chế một cửa ASEAN (ASW). Nghị định chính thức có hiệu lực từ 15/10/2026.

Bên cạnh việc thực hiện các thủ tục hành chính, Nghị định còn quy định về quản lý, vận hành, trao đổi và chia sẻ dữ liệu thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Có thể hiểu, đây là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tiếp tục thúc đẩy quá trình số hóa thủ tục liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, tăng khả năng kết nối giữa người khai, cơ quan Hải quan và các bộ, ngành quản lý chuyên ngành.

Những nội dung đáng chú ý của Nghị định 336/2026/NĐ-CP

1. Thực hiện thủ tục XNK thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia

Cơ chế một cửa quốc gia cho phép người khai thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến hàng hóa XNK và phương tiện vận tải thông qua một hệ thống điện tử tập trung. Theo Nghị định 336, Cổng thông tin một cửa quốc gia tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận, xử lý, trao đổi và chia sẻ thông tin giữa các bên liên quan. Việc tăng cường xử lý trên môi trường điện tử hướng tới giảm sự phân tán trong quá trình thực hiện thủ tục, đồng thời tạo điều kiện để thông tin được trao đổi thống nhất giữa doanh nghiệp và các cơ quan quản lý.

2. Quy định cụ thể hơn về tài khoản người sử dụng và chữ ký số

Một nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý là quy định về đăng ký, quản lý, khóa, kích hoạt và thu hồi tài khoản người sử dụng Cổng thông tin một cửa quốc gia. Người khai có thể đăng ký tài khoản và chữ ký số trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc sử dụng tài khoản định danh điện tử được cấp qua VNeID để đăng ký, truy cập hệ thống.

Đối với hồ sơ đăng ký đầy đủ và chính xác, đơn vị quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin và thông báo kết quả theo thời hạn quy định. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp cần chú trọng hơn tới việc đảm bảo thông tin tài khoản, người sử dụng và chữ ký số luôn chính xác, hợp lệ và phù hợp với người thực tế thực hiện nghiệp vụ.

Cơ chế một cửa quốc gia hỗ trợ kết nối người khai với Hải quan và các cơ quan quản lý trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

3. Tăng cường kết nối, trao đổi và chia sẻ dữ liệu

Nghị định 336/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh việc quản lý, vận hành, trao đổi và chia sẻ dữ liệu thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Đây là nội dung đáng chú ý đối với doanh nghiệp XNK bởi dữ liệu khai báo ngày càng được kết nối giữa nhiều cơ quan quản lý. Do đó, tính chính xác và thống nhất của thông tin trên hồ sơ, chứng từ và hệ thống điện tử trở nên ngày càng quan trọng.

Doanh nghiệp nên hạn chế tình trạng thông tin pháp lý, thông tin hàng hóa hoặc dữ liệu trên các chứng từ không đồng nhất, có thể dẫn đến yêu cầu kiểm tra hoặc bổ sung trong quá trình xử lý thủ tục.

4. Hướng tới quản lý và xử lý thủ tục XNK trên môi trường số

Thông qua Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN, Nghị định tạo khuôn khổ pháp lý cho việc tiếp tục tăng cường trao đổi dữ liệu và chứng từ điện tử phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu. Đối với doanh nghiệp, xu hướng này có thể giúp giảm bớt việc cung cấp lặp lại thông tin khi các hệ thống được kết nối hiệu quả hơn. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng cần nâng cao chất lượng quản trị dữ liệu bởi sai sót trong thông tin điện tử có thể ảnh hưởng đến nhiều khâu trong quá trình thực hiện thủ tục.

5. Tăng cường kết nối trong Cơ chế một cửa ASEAN

Không chỉ điều chỉnh Cơ chế một cửa quốc gia, Nghị định 336 còn quy định việc thực hiện thủ tục theo Cơ chế một cửa ASEAN. Việc trao đổi dữ liệu và chứng từ điện tử giữa Việt Nam với các nước thành viên ASEAN là một phần quan trọng trong quá trình tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt đối với những doanh nghiệp thường xuyên phát sinh hoạt động XNK trong khu vực. Đây cũng là bước tiếp theo trong xu hướng số hóa chứng từ thương mại và kết nối dữ liệu xuyên biên giới.

Nghị định 336/2026/NĐ-CP tác động thế nào đến doanh nghiệp XNK?

Nghị định 336 không đơn thuần liên quan đến cơ quan Hải quan mà có phạm vi gắn trực tiếp với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quá cảnh. Với doanh nghiệp XNK và các đơn vị cung cấp dịch vụ logistics, những thay đổi về cách thức quản lý tài khoản, trao đổi dữ liệu và thực hiện thủ tục trên Cổng thông tin một cửa quốc gia đòi hỏi quá trình chuẩn bị hồ sơ điện tử ngày càng chính xác. Trong dài hạn, việc tăng kết nối dữ liệu giữa các cơ quan được kỳ vọng hỗ trợ đơn giản hóa quy trình và tạo thuận lợi thương mại. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng cần thích ứng với yêu cầu ngày càng cao về chuẩn hóa và tính nhất quán của dữ liệu khai báo.

Doanh nghiệp XNK nên chủ động rà soát tài khoản, chữ ký số và dữ liệu trước khi Nghị định 336/2026/NĐ-CP có hiệu lực.

Doanh nghiệp XNK cần chuẩn bị gì trước ngày 15/10/2026?

Trước thời điểm Nghị định 336/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện một số công việc:

• Rà soát tài khoản người sử dụng trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, đặc biệt khi doanh nghiệp có thay đổi nhân sự phụ trách XNK.
• Kiểm tra tình trạng và thông tin của chữ ký số đang sử dụng.
• Đối chiếu thông tin doanh nghiệp và dữ liệu khai báo nhằm đảm bảo tính chính xác, thống nhất giữa các hệ thống và chứng từ.
• Phân quyền tài khoản phù hợp cho nhân sự trực tiếp thực hiện thủ tục.
• Theo dõi hướng dẫn triển khai của cơ quan Hải quan và các bộ quản lý chuyên ngành đối với từng thủ tục cụ thể.
• Chủ động phối hợp với đơn vị logistics, đại lý hải quan hoặc bộ phận XNK để xử lý sớm các vấn đề về hồ sơ trước khi hàng về hoặc xuất đi.

Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp thích ứng với quy định mới mà còn góp phần hạn chế những vướng mắc có thể ảnh hưởng đến tiến độ thông quan và kế hoạch giao nhận hàng hóa.

Glory Luck khuyến nghị doanh nghiệp

Trong bối cảnh thủ tục xuất nhập khẩu ngày càng được số hóa và dữ liệu giữa các cơ quan quản lý được kết nối sâu hơn, Glory Luck khuyến nghị doanh nghiệp chủ động rà soát toàn bộ thông tin khai báo, tài khoản người sử dụng và chữ ký số trước ngày 15/10/2026. Đặc biệt, doanh nghiệp cần đảm bảo dữ liệu trên chứng từ thương mại, hồ sơ XNK và thông tin cung cấp trên các hệ thống điện tử có tính thống nhất ngay từ đầu.

Đối với những lô hàng phát sinh thủ tục quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp nên kiểm tra yêu cầu cụ thể và chuẩn bị chứng từ sớm để hạn chế việc phải bổ sung, điều chỉnh hồ sơ trong quá trình thông quan.

Glory Luck sẽ tiếp tục cập nhật những thay đổi về chính sách hải quan, thủ tục xuất nhập khẩu và thị trường logistics, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động giao thương quốc tế.

Xem thêm: Dịch vụ khai báo hải quan Glory Luck

Nguồn tham khảo: Chính phủ – Nghị định số 336/2026/NĐ-CP; Báo Điện tử Chính phủ.