Cảnh báo RASFF đối với thực phẩm Việt Nam xuất khẩu sang EU: Doanh nghiệp cần làm gì?

18/08/2026 24 Lượt xem

Hàng thực phẩm Việt Nam xuất khẩu sang EU có thể bị cảnh báo RASFF do vi sinh, dư lượng hóa chất, ghi nhãn, phụ gia và bao bì. Doanh nghiệp cần kiểm soát gì trước khi xuất khẩu?

RASFF là gì? Vì sao doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm cần quan tâm?

RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) là Hệ thống Cảnh báo nhanh của Liên minh châu Âu đối với thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Hệ thống này cho phép các cơ quan có thẩm quyền trao đổi nhanh thông tin về những rủi ro liên quan đến an toàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, một cảnh báo RASFF là tín hiệu cho thấy sản phẩm hoặc lô hàng có vấn đề cần được cơ quan chức năng kiểm tra, đánh giá hoặc xử lý theo quy định.

Các nhóm nguyên nhân có thể liên quan đến:

Vi khuẩn và các chỉ tiêu vi sinh;
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc hóa chất;
Phụ gia thực phẩm;
Thành phần sản phẩm;
Chất gây dị ứng;
Ghi nhãn không phù hợp;
Vật liệu, bao bì tiếp xúc với thực phẩm;
Các yêu cầu an toàn thực phẩm khác của thị trường nhập khẩu.

Vì vậy, theo dõi cảnh báo RASFF không chỉ là việc của bộ phận chất lượng. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, đây nên được xem là một phần của quá trình quản trị rủi ro toàn chuỗi cung ứng.

Vì sao hàng thực phẩm Việt Nam xuất khẩu sang EU có thể gặp cảnh báo?

Một trong những sai lầm phổ biến của doanh nghiệp là chỉ tập trung kiểm tra chất lượng sản phẩm bên trong mà chưa kiểm soát toàn bộ các yếu tố liên quan đến lô hàng. Trên thực tế, rủi ro có thể xuất hiện ở nhiều công đoạn.

01. Vi sinh và dư lượng hóa chất

Đối với nông sản, thực phẩm, các chỉ tiêu vi sinh và dư lượng hóa chất là nhóm vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm. Doanh nghiệp nên chủ động kiểm soát:

Chỉ tiêu vi sinh;
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật;
Dư lượng hóa chất;
Kim loại nặng và các chỉ tiêu liên quan theo từng mặt hàng;
Phụ gia được sử dụng trong sản phẩm;
Điều kiện vệ sinh trong quá trình sản xuất và chế biến.

Việc kiểm tra cần được thực hiện phù hợp với đặc tính sản phẩm và yêu cầu của thị trường nhập khẩu, thay vì chỉ dựa trên tiêu chuẩn áp dụng tại Việt Nam.

Hệ thống cảnh báo của EU đã đưa 4 thông báo đối với sản phẩm thực phẩm xuất khẩu
của Việt Nam do vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm.

02. Ghi nhãn, thành phần và chất gây dị ứng

Ghi nhãn là một trong những yếu tố dễ bị doanh nghiệp bỏ qua khi chuẩn bị xuất khẩu. Thông tin trên nhãn cần được rà soát về:

Tên sản phẩm;
Thành phần;
Khối lượng;
Hạn sử dụng;
Điều kiện bảo quản;
Thông tin nhà sản xuất hoặc các chủ thể liên quan;
Hướng dẫn sử dụng nếu thuộc trường hợp yêu cầu;
Thông tin về chất gây dị ứng;
Ngôn ngữ và cách thể hiện thông tin theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Một sản phẩm có chất lượng đạt yêu cầu nhưng thông tin trên nhãn không phù hợp vẫn có thể phát sinh vấn đề khi được kiểm tra tại thị trường EU.

03. Bao bì tiếp xúc thực phẩm

Một yếu tố khác doanh nghiệp dễ bỏ sót là bao bì và vật liệu tiếp xúc thực phẩm.

Bao bì không chỉ có chức năng bảo vệ sản phẩm trong quá trình vận chuyển. Đối với các loại bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, vật liệu sử dụng cũng cần đáp ứng các yêu cầu phù hợp của thị trường nhập khẩu. Doanh nghiệp cần rà soát:

Loại vật liệu sử dụng;
Nhà cung cấp bao bì;
Hồ sơ/chứng từ chứng minh sự phù hợp của vật liệu;
Các thành phần có khả năng thôi nhiễm vào thực phẩm;
Điều kiện sử dụng của bao bì;
Sự phù hợp giữa loại bao bì và đặc tính sản phẩm.

Đây là một điểm quan trọng vì doanh nghiệp có thể kiểm soát rất kỹ sản phẩm nhưng lại bỏ sót một yếu tố nằm bên ngoài sản phẩm.

04. Hồ sơ, logistics và điều kiện bảo quản

Một lô hàng đáp ứng yêu cầu chất lượng nhưng hồ sơ không đầy đủ hoặc thông tin giữa các chứng từ không thống nhất vẫn có thể khiến quá trình xuất khẩu phát sinh rủi ro.

Tùy theo mặt hàng và yêu cầu của thị trường nhập khẩu, doanh nghiệp cần chủ động rà soát các hồ sơ liên quan như:

Phiếu hoặc chứng nhận kiểm nghiệm;
Hồ sơ về chất lượng và an toàn thực phẩm;
Chứng thư chiếu xạ đối với mặt hàng thuộc diện yêu cầu;
Hồ sơ liên quan đến bao bì tiếp xúc thực phẩm;
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc;
Thông tin thành phần sản phẩm;
Chứng từ thương mại;
Hồ sơ phục vụ thủ tục hải quan;
Các chứng từ khác theo yêu cầu của từng mặt hàng và thị trường.

Thời điểm kiểm tra cũng rất quan trọng. Doanh nghiệp không nên chờ đến khi container đã được đưa xuống cảng mới phát hiện hồ sơ còn thiếu. Một quy trình hợp lý nên là:

Kiểm tra sản phẩm → Kiểm tra hồ sơ → Kiểm tra bao bì → Kiểm tra điều kiện vận chuyển → Hoàn thiện thủ tục → Hạ bãi → Xuất hàng.

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp giảm nguy cơ phải xử lý gấp khi hàng đã nằm tại cảng.

Cục Hải quan khuyến nghị gì về xuất khẩu thực phẩm sang EU?

Ngày 14/08/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 20392/CHQ-GSQL, dẫn chiếu Công văn số 610/SPS-BNNMT, trong đó khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu chủ động rà soát các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.

Công văn số 20392/CHQ-GSQL ngày 14/8/2026 về việc xuất khẩu thực phẩm sang thị trường EU,
gửi các Chi cục Hải quan khu vực.

Điểm quan trọng doanh nghiệp cần lưu ý là: không nên chờ đến khi hàng chuẩn bị xuất khẩu hoặc làm thủ tục hải quan mới kiểm tra tính phù hợp của sản phẩm. Đối với hàng nông sản, thực phẩm, việc kiểm soát cần được thực hiện xuyên suốt từ sản xuất – kiểm nghiệm – đóng gói – chuẩn bị hồ sơ – vận chuyển – thông quan.

Số hiệu 610/SPS-BNNMT ngày 12/08/2026 của Văn Phòng SPS Việt Nam

Doanh nghiệp nên lựa chọn đối tác logistics như thế nào?

Đối với hàng nông sản và thực phẩm xuất khẩu sang các thị trường có yêu cầu cao như EU, lựa chọn đơn vị logistics không nên chỉ dựa trên giá cước vận chuyển. Một đối tác phù hợp cần có khả năng phối hợp nhiều khâu trong cùng một quy trình:

Kiểm tra và rà soát chứng từ;
Phối hợp thủ tục hải quan;
Tư vấn quy trình xuất khẩu theo đặc thù hàng hóa;
Theo dõi lịch tàu và kế hoạch vận chuyển;
Kiểm soát điều kiện bảo quản;
Phối hợp xử lý các tình huống phát sinh;
Chủ động cập nhật yêu cầu liên quan đến từng thị trường.

Xuất khẩu thực phẩm sang EU đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát đồng thời chất lượng sản phẩm, ghi nhãn, bao bì, hồ sơ và logistics. Trong bối cảnh các yêu cầu kiểm soát ngày càng chặt chẽ, việc chủ động rà soát trước khi xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể nguy cơ phát sinh sự cố trong quá trình thông quan và đưa hàng vào thị trường. Đặc biệt, với hàng thực phẩm, tính ổn định của chuỗi cung ứng và khả năng phối hợp giữa doanh nghiệp – đơn vị logistics – cơ quan chức năng có thể quan trọng không kém việc tối ưu chi phí vận chuyển.

Glory Luck đồng hành cùng doanh nghiệp trong các hoạt động logistics, thủ tục hải quan, vận chuyển và tối ưu chuỗi cung ứng, đặc biệt với các lô hàng có yêu cầu cao về chứng từ, bảo quản và tiến độ giao nhận.